با معصيت متناسب است لذا حسبان گفته شده . فعل حَسِبَ يحسب از باب علم يعلم بمعنى ظن و گمان به كار ميرود مثل * ( أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا . . . ) * عنكبوت : 2 به نظر راغب مصدر اين گونه افعال حسبان بكسر اوّل است . و شايد علت اين تسميه آن است كه گمان و ظنّ پيش گمان كننده و ظنّ كننده يكنوع حساب است ، از جانب خود محاسبه و روى آن حكم و عمل مىكند . احتساب نيز در قرآن مجيد بمعنى گمان به كار رفته است و موارد آن فقط سه محلّ است : زمر 47 ، حشر : 2 ، طلاق : 3 * ( فَأَتاهُمُ الله مِنْ حَيْثُ لَمْ يَحْتَسِبُوا ) * حشر : 2 خدا به آنها از جائى آمد كه گمان نكرده بودند . علَّت تسميه نيز همان است كه گفته شد . حَسْب ( بر وزن فلس ) بمعنى كفايت استعمال مىشود ( مفردات ) * ( وَقالُوا حَسْبُنَا الله وَنِعْمَ الْوَكِيلُ ) * آل عمران : 173 گفتند خدا ما را بس است و بهتر وكيل است اين ماده بدين معنى ده بار در كلام الله آمده است . بگمانم علَّت اين تسميه آن باشد كه ميان كفايت كننده و كفايت شده حساب بر قرار است مثلا در * ( فَحَسْبُه جَهَنَّمُ ) * بقره : 206 ميان گناه شخص و عذاب جهنم محاسبه‌اى هست و عذاب به حساب گناه است . حسد : بد خواهى . خواستار بودن زوال نعمت و سعادت ديگرى . راغب گويد آن گاهى توأم با سعى در از بين بردن نعمت ديگران است * ( قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ ) * . . . * ( وَمِنْ شَرِّ حاسِدٍ إِذا حَسَدَ ) * فلق : 5 بگو پناه ميبرم بخداى فلق . . . از شرّ بدخواه آنگاه كه بد خواهى كند . اين مادّه در كلام الله مجيد بيشتر از پنج بار نيامده است . حسر : كشف و انكشاف ( قاموس ) در مجمع گويد : اصل